Leestijd: ca. 3 minuten
Samen een huis kopen is een mooie stap. Maar misschien heeft de één flink gespaard, krijgt één van jullie een schenking van ouders of neemt iemand overwaarde uit een vorige woning mee. Daardoor brengt de één meer eigen geld in dan de ander. Helemaal niet gek, maar het is wel slim om daar vooraf afspraken over te maken. Want hoe zit dat eigenlijk als jullie de woning later verkopen of uit elkaar gaan?
Een voorbeeld: jullie kopen samen een woning van € 400.000. Naast de hypotheek leggen jullie allebei eigen geld in. Jij betaalt € 30.000 en je partner € 10.000. Worden jullie dan automatisch ieder voor de helft eigenaar? En krijgt degene die meer heeft betaald dat verschil later weer terug? Dat hangt af van de afspraken die jullie maken én vastleggen.
Wie wordt voor welk deel eigenaar?
Bij de aankoop bepalen jullie samen hoe de eigendom wordt verdeeld. Vaak kiezen stellen voor 50/50, maar een andere verhouding kan ook. Bijvoorbeeld 60/40, als één van jullie meer eigen geld inbrengt. De eigendomsverhouding wordt vastgelegd in de notariële leveringsakte (ook wel de ‘eigendomsakte’ genoemd). Die verhouding heeft gevolgen voor de verdeling van de eventuele overwaarde, maar ook voor een waardedaling.
50/50 eigenaar, maar toch extra geld terugkrijgen?
Willen jullie allebei voor de helft eigenaar worden, maar moet de extra inleg van één partner wel worden verrekend? Dan kunnen jullie afspraken maken over een zogenoemd vergoedingsrecht.
Dat betekent dat degene die meer eigen geld heeft ingebracht, onder de afgesproken voorwaarden een bedrag tegoed heeft. Leg daarbij goed vast hoe de vergoeding wordt berekend. Krijgt diegene het oorspronkelijke bedrag terug, of groeit of daalt de vergoeding mee met de waarde van de woning? Dat kan bij verkoop een flink verschil maken.
Leg het goed vast – ook voor later
Alleen mondeling afspreken dat jullie het “later wel eerlijk verdelen” is geen goed plan. Leg de afspraken schriftelijk vast en bespreek met de notaris welke documenten daarvoor nodig zijn. Denk aan de leveringsakte en – afhankelijk van jullie situatie – een samenlevingscontract of huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden. Zijn jullie getrouwd of hebben jullie een geregistreerd partnerschap? Dan kunnen ook de wettelijke regels en jullie eventuele voorwaarden invloed hebben op de uitkomst.
Denk meteen een stap verder. Wat gebeurt er als één van jullie later extra aflost op die nieuwe hypotheek, een verbouwing betaalt of opnieuw geld uit een schenking of erfenis in de woning steekt? En hoe verdelen jullie de hypotheeklasten en andere woonkosten? Hoe duidelijker jullie dit vooraf afspreken, hoe kleiner de kans op discussie achteraf.
En hoe zit het met de hypotheek?
De afspraken tussen jullie veranderen niet automatisch de verplichtingen tegenover de bank. Sluiten jullie samen de hypotheek af, dan zijn jullie meestal allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld. Dat betekent dat de bank ieder van jullie voor het hele bedrag kan aanspreken als de ander niet betaalt. De eigendomsverhouding en de onderlinge verdeling van de hypotheeklasten zijn dus echt twee verschillende zaken.
Eerst regelen, dan samen genieten
Het is misschien niet het leukste onderwerp om te bespreken als jullie net een huis op het oog hebben (“Tim, wij gaan nu net samen een huis kopen, wij gaan niet uit elkaar…”). Toch geeft het rust om vooraf helder te hebben wie wat inlegt, hoe jullie eigenaar worden en wat er met die extra inbreng gebeurt bij verkoop, een relatiebreuk of overlijden. Als financieel adviseur kijk ik graag met jullie mee naar de financiële gevolgen en de hypotheek. Voor de juridische vastlegging kunnen jullie vervolgens terecht bij de notaris. Zo beginnen jullie met duidelijke afspraken aan jullie nieuwe stap samen.
Zoals ik eigenlijk altijd zeg: vastleggen kost je misschien zo’n 1.000 euro, maar het kan tienduizenden euro’s gedoe voorkomen.
